คำไวพจน์ คำพ้องความหมาย คำพ้องเสียง คำพ้องรูป

คำไวพจน์คืออะไร ความหมายของคำไวพจน์ คำในภาษาไทย ที่มีความหมายเหมือนกัน แต่เขียนต่างกัน คำไวพจน์นั้น มี 3 ประเภท คือ คำพ้องความหมาย คำพ้องเสียง คำพ้องรูป

คำไวพจน์ คำพ้องความหมาย คำพ้องเสียง คำพ้องรูป

คำไวพจน์คืออะไร ความหมายของคำไวพจน์

คำไวพจน์นั้นเป็นคำที่มีความหมายถึงคำในภาษาไทย ที่มีความหมายเหมือนกัน แต่เขียนต่างกัน หรือเป็นการหลากคำเพื่อให้มีความสละสลวยในการใช้งาน ทั้งการใช้งานในร้อยแก้ว หรือร้อยกรอง เพื่อให้การนำเอามาใช้นั้นไม่ต้องใช้คำเดิมซ้ำกันมากนัก ก่อให้เกิดรูปประโยค ที่ใช้คำอย่างหลากหลาย สละสลวยน่าฟัง หรือน่าอ่าน

ตามพจนานุกรมไทยฉบับบัณฑิตยราชสถาน พ.ศ. 2542 กล่าวเอาไว้ว่า “คำไวพจน์ คือ คำที่มีการเขียนที่ต่างกัน แต่ความหมายเหมือนกัน หรือมีความใกล้เคียงกันมาก อาทิ เสือ กับ พยัคฆ์ บ้าน กับ เรือน หมา กับ สุนัข สิงโต กับ ราชสีห์ นอกจากนั้นคำที่มีความหมายพ้องความ ก็จัดว่าเป็นคำไวพจน์เช่นกัน”

ส่วนความหมายตามที่พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) ท่านได้ให้ความหมายเอาไว้ ในแบบเรียนวิชาภาษาไทยนั้นกล่าวเอาว่า “คำที่ออกเสียงเหมือนกันหรือคล้ายกัน แต่มีความหมายต่างกัน และมีการเขียนที่ไม่เหมือนกัน เช่น เวร กับ เวน กาล กับ การณ์ ไส กับ ใส ฯลฯ” ซึ่งคำในลักษณะนี้ปัจจุบันเรียกว่า คำพ้องเสียง

ในปัจจุบัน ได้มีการสรุปว่า คำไวพจน์นั้น มี 3 ประเภท คือ

คำไวพจน์ คำพ้องความหมาย หรือคำพ้องความ เป็นลักษณะของคำที่มีความหมายเดียวกัน หรือคล้ายกัน แต่มีการเขียนที่ต่างกัน เช่น

พระอาทิตย์ = ดวงตะวัน สุริยัน ทิวากร อังศุมาลิน รังสิมันต์ สุริยง รำไพ เป็นต้น

พระจันทร์ = ดวงจันทร์ รัชนีกร นิศากร เดือน โสม อินทุ วิธู มาส รัชนี เป็นต้น

ภูเขา = บรรพต สิงขร คีรี ไศล ศิขริน ภูผา พนม เป็นต้น

แผ่นดิน = ธรณี ปฐพี ปถวี โลกธาตุ พิภพ ภูวดล พสุธา เป็นต้น

คำไวพจน์ คำพ้องเสียง เป็นคำที่มีลักษณะการอ่านที่ออกเสียงเหมือนหรือคล้ายกัน แต่มีการเขียนต่างกัน และสื่อถึงความหมายที่ต่างกันด้วย เช่น

รด (ใช้ของเหลวราดลงไปยังสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ตัวอย่างเช่น รดน้ำ) กับ รส (สิ่งที่ร่างกายสัมผัสผ่านทางประสาทสัมผัสบางอย่าง เช่น รสชาติของอาหาร รสความรู้สึกบางประการ)

จันทร์ (หมายถึงพระจันทร์ หรือดวงจันทร์) กับ จันทน์ (หมายถึงชื่อของไม้ชนิดหนึ่ง ที่นิยมนำมาใช้ทำเป็นเครื่องหอม นั่นคือ ไม้จันทน์)

กัน (การป้องกัน กีดขวางไม่ให้เข้ามา) กับ กัลป์ (ชั่วระยะเวลาหนึ่ง ที่แสนยาวนาน)

โกฏิ (จำนวนนับที่เท่ากับ 10 ล้าน) กับ โกศ (ที่ใส่กระดูกคนตาย หรือที่ใส่ศพ)

คำไวพจน์ คำพ้องรูป เป็นคำที่มีลักษณะการเขียนเหมือนกัน แต่มีความหมายที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง สำหรับคำพ้องรูปนั้น ก็เช่น

ทิว (สิ่งที่เป็นแถวเป็นแนวยาวต่อกันไป เช่น ทิวเขา) กับ ทิว (ธงชนิดหนึ่งรูปทรงกระบอก)

เพลา (หมายถึงเวลา) กับ เพลา (หมายถึงสิ่งที่ใช้เป็นแกนของล้อรถ นั่นคือ เพลารถ)

ปรัก (เป็นคำที่หมายถึง เงิน) กับ ปรัก (หมายถึงสิ่งที่พัก หรือหักโค่นลงไปแล้ว เช่น ซากปรักหักพัง)

เหลา (หมายถึงความสนุกสนาน ความสะดวกสบาย) กับ เหลา (การทำให้เกิดความเกลี้ยงเกลาโดยใช้อุปกรณ์ที่มีคม เช่น มีด ดาบ)